Geschiedenis

De Geur van het Verleden

Waarom dompelen zoveel mensen zich zo graag onder in de gezellige sfeer van een café? Omdat er geen andere plaats is waar de zintuigen zo intens geprikkeld worden: de aanblik van een bonte stoet gasten; het geroezemoes van gesprekken vermengd met het ritme van de muziek; de geur en smaak van voedsel en drank die genoten worden. Wie zijn zintuigen wil prikkelen is in ’t Gasthuys aan het juiste adres. Bovendien kan zowel in het pand als de directe omgeving de geur van een rijk verleden worden opgesnoven…

De Grimburgwal

In De Grimburgwal werd tijdens de 14e eeuw een versterking opgeworpen langs een natuurlijke waterloop (grim = ook wel grimmig = koud en nat) die tot 1425 de meest zuidelijke stadsgrens vormde.

Kloosters

De levendige uitgaansbuurt rond het café werd tot de 17e eeuw ‘Stille Zijde’ genoemd omdat er tot ver in de 16e eeuw voornamelijk kloosters stonden. Het steegje direct naast het café ‘Het Gebed zonder End’, herinnert nog aan deze tijd waarin aan het bidden geen einde leek te komen. Toen Amsterdam in 1578 in één klap van een katholieke in een protestantse stad veranderde was het gedaan met de kloosters, monniken en nonnen. Al zijn er rond de Oude Kerk nog veel vrouwen die ‘de heer’ toegewijd hun diensten aanbieden. Hun devotie heeft wel een iets lichamelijker karakter dan die van de maagdelijke ‘bruiden van Jezus’ uit vervlogen tijden…

Het Binnengasthuis

De kloosters in Amsterdam maakten overal plaats voor woonhuizen, werkplaatsen en openbare gebouwen. Café ’t Gasthuys dankt zijn naam aan het ‘ziekenhuis’ dat toen gevestigd werd aan de Grimburgwal, het z.g.n. ‘Binnengasthuis’, dat er nog staat.

Sinds het einde van de 20ste eeuw maakt het deel uit van de gemeentelijke universiteit. Aangezien studenten alcohol geheel anders gebruiken dan verpleegsters doen, een goede ontwikkeling voor ‘t Gasthuys! Overigens, over alcohol gesproken, in Amsterdam werd al sinds de middeleeuwen veel bier geïmporteerd. Aan de ‘bierkaai’ bij de Oude Kerk, op een steenworp van de Grimburgwal, werden vaten bier uit Duitsland gelost door potige kerels met wie je beter geen ruzie kon krijgen. De Nederlandse taal heeft er de uitdrukking ‘vechten tegen de bierkaai’ aan overgehouden als aanduiding voor een bij voorbaat kansloos gevecht.

Een Pand in Drie Delen / Tabak

Het oudste deel van ’t Gasthuys, aan de Grimburwal nr. 7, dateert uit ongeveer 1870. Later zijn het middenstuk (ca. 1900) aan het Gebed Zonder End nr. 8, en het achterdeel (ca.1930) toegevoegd. Rond deze tijd had de tabaksindustrie voet aan de grond gekregen in het stadsdeel rond het pand. Waar in een ver verleden gebeden ten hemel stegen, trok nu dus tabaksgeur het hemelsblauw tegemoet. In het achterpand van het huidige café werden tabaksbladeren op kleur gecontroleerd. Hierbij werd dankbaar gebruik gemaakt van de gelijkmatige lichtval aan de noordzijde van het pand. Inmiddels is de hele tabaksindustrie alweer ‘in rook opgegaan.’

Het Heden

Piet Römer, een van Nederlands’ bekendste acteurs, was de eerste uitbater van het café. Op 6 november 1977 kreeg hij van de gemeente een drankvergunning en toestemming om vrouwelijk personeel achter de bar te laten werken. Deze is te bezichtigen op een ‘ereplaats’ achter in het café. Terecht, want wat is een café nu zonder deze twee zaken? Dan heeft het meer weg van een eh…klooster!

In 1979 kwam het café in het bezit van de huidige eigenaren. Het heeft zich ontwikkeld tot een gezellige ankerplaats voor studenten, theaterbezoekers, toeristen en andere gasten. Er kan zowel een ‘natje’ als een ‘droogje’ genoten worden, en sinds de introductie van de eerste dagschotel in 1986 heeft het ‘t Gasthuys een reputatie op te houden als eetcafé. Het hele jaar rond is het er goed toeven. ’s Winters als de kachel brandt, en ’s zomers op het caféterras als de zon uitbundig schijnt. En één ding is nu al bijna 25 jaar onveranderd: aan de Grimburgwal in het hart van de oude stad ligt een van de gezelligste cafés van Amsterdam!

De directie en het personeel heten u hartelijk welkom in café ’t Gasthuys!

© 2016 Café ‘t Gasthuys

Home

Menu

Wijnkaart

Locatie/openingstijden

Geschiedenis

Reserveren 

Acties/Vacatures